در صنایع مختلف، بهویژه تأسیسات و کارخانهها، تجمع رسوبات معدنی و آهکی در سیستمهای لولهکشی، دیگهای بخار، برجهای خنککننده و مبدلهای حرارتی یکی از مشکلات رایج است. این رسوبات باعث کاهش راندمان سیستم، افزایش مصرف انرژی و حتی آسیب به تجهیزات میشوند. برای حل این مشکل، از مواد شیمیایی مختلفی مانند دیسکلر و جوهر نمک استفاده میشود. اما تفاوت این دو ماده در چیست و کدامیک برای رسوبزدایی بهتر است؟ در ادامه، مقایسهای جامع از این دو ماده ارائه میشود تا انتخاب درستی برای تأسیسات صنعتی داشته باشید.
متخصصان فنی فرتاک گستر همواره در کنار شما هستند. اگر مشاوره نیاز هست درخدمت شما هستیم.
اگر به دنبال خرید رسوبزدا و ضد رسوب برای تاسیسات خود هستید، میتوانید با مشاوران فرتاک گستر ارتباط بگیرید. ۰۹۱۲۵۵۹۷۵۷۱.
آنچه در این مطلب خواهید خواند
دیسکلر چیست؟
دیسکلر (Descaler) یک ماده شیمیایی مخصوص رسوبزدایی است که معمولاً از ترکیباتی مانند اسید فسفریک، اسید سیتریک یا اسید سولفامیک ساخته میشود. این ماده برای حل کردن رسوبات آهکی و معدنی طراحی شده و در تأسیسات صنعتی بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد.
خرید رسوب زدا و ضد رسوب برای تاسیسات صنعتی
مزایای دیسکلر
- قدرت بالای حل رسوبات آهکی بدون آسیب به فلزات
- سازگاری با اغلب تجهیزات صنعتی و تأسیساتی
- خطر کمتر نسبت به جوهر نمک برای اپراتورها و تجهیزات
- ایجاد کمترین میزان گازهای سمی و خطرناک
- قابلیت استفاده در سیستمهای حساس مثل مبدلهای حرارتی و بویلرها
معایب دیسکلر
- گرانتر بودن نسبت به جوهر نمک
- زمان اثرگذاری کندتر در مقایسه با جوهر نمک در برخی موارد
- لزوم رعایت دقیق دوز مصرفی برای جلوگیری از خوردگی تجهیزات
جوهر نمک چیست؟
جوهر نمک (Hydrochloric Acid) یا اسید کلریدریک یک اسید قوی و خورنده است که برای رسوبزدایی و تمیز کردن سطوح فلزی و معدنی مورد استفاده قرار میگیرد. این ماده دارای خاصیت اسیدی بسیار بالا بوده و بهسرعت رسوبات را حل میکند.
مزایای جوهر نمک
- قدرت بالای حل کردن رسوبات در مدتزمان کوتاه
- دسترسی آسان و قیمت پایینتر نسبت به دیسکلر
- امکان استفاده در محیطهای صنعتی مختلف
معایب جوهر نمک
- خورندگی بالا و امکان آسیب به فلزات و تجهیزات حساس
- تولید بخارات سمی که برای سلامتی خطرناک است
- نیاز به ایمنی بالا در استفاده و ذخیرهسازی
- محدودیت استفاده در برخی تأسیسات به دلیل خطرات زیستمحیطی
مقایسه دیسکلر و جوهر نمک در رسوبزدایی

✅ اثرگذاری بر رسوبات
- جوهر نمک با سرعت بالایی رسوبات را از بین میبرد اما ممکن است فلزات را نیز دچار خوردگی کند.
- دیسکلر قدرت کمتری نسبت به جوهر نمک دارد اما بدون آسیب رساندن به تجهیزات، رسوبات را حل میکند.
✅ ایمنی در استفاده
- جوهر نمک نیاز به تجهیزات ایمنی قویتری دارد و استنشاق بخارات آن بسیار خطرناک است.
- دیسکلر در صورت رعایت نکات ایمنی، خطرات بسیار کمتری برای کاربران دارد.
✅ سازگاری با تجهیزات صنعتی
- جوهر نمک برای برخی تجهیزات مانند مبدلهای حرارتی و دیگهای بخار مناسب نیست.
- دیسکلر برای تأسیسات حساس طراحی شده و به تجهیزات آسیب نمیزند.
✅ هزینه و مقرونبهصرفه بودن
- جوهر نمک ارزانتر است اما ممکن است باعث هزینههای اضافی برای تعمیر تجهیزات شود.
- دیسکلر گرانتر است اما در بلندمدت از هزینههای خرابی تجهیزات جلوگیری میکند.
بهترین گزینه برای رسوبزدایی تأسیسات صنعتی
اگرچه جوهر نمک سریعتر و ارزانتر است، اما دیسکلر به دلیل ایمنی بالاتر و عدم آسیب به تجهیزات، گزینه بهتری برای رسوبزدایی تأسیسات صنعتی محسوب میشود. استفاده از دیسکلر باعث افزایش عمر مفید تجهیزات و کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری میشود.

نکات ایمنی در استفاده از مواد رسوبزدا
- هنگام کار با جوهر نمک و دیسکلر از دستکش، عینک و ماسک استفاده کنید.
- تهویه مناسب را در محل کار رعایت کنید تا از استنشاق بخارات اسیدی جلوگیری شود.
- پس از استفاده، محل موردنظر را با آب کافی شستشو دهید تا باقیمانده اسیدها از بین برود.
نتیجهگیری
انتخاب بین دیسکلر و جوهر نمک بستگی به نوع تجهیزات، میزان رسوبات و نیازهای ایمنی دارد. دیسکلر برای تجهیزات حساس مناسبتر است و باعث افزایش طول عمر سیستمها میشود، درحالیکه جوهر نمک با قدرت بالای خود ممکن است به تجهیزات آسیب برساند. بنابراین، برای تأسیسات صنعتی، استفاده از دیسکلر توصیه میشود.
پرسشهای متداول
1. آیا دیسکلر برای تمامی تأسیسات صنعتی مناسب است؟
دیسکلرها بسته به ترکیبات شیمیاییشان برای بسیاری از تأسیسات صنعتی مناسب هستند، اما نوع و غلظت آن باید متناسب با تجهیزات و جنس لولهها انتخاب شود. برخی از دیسکلرها دارای ترکیبات ملایمتری هستند که برای سیستمهای حساس مانند مبدلهای حرارتی و دیگهای بخار ایدهآلاند. برای اطمینان از انتخاب درست، توصیه میشود قبل از استفاده، مشخصات فنی تجهیزات را بررسی کنید.
2. چرا جوهر نمک ممکن است به تجهیزات آسیب برساند؟
جوهر نمک (اسید کلریدریک) یک اسید بسیار قوی و خورنده است. استفاده مداوم از این ماده میتواند باعث خوردگی شدید فلزات، کاهش عمر مفید تجهیزات و تخریب واشرها و درزگیرها شود. همچنین، بخارات سمی آن میتواند برای اپراتورها خطرناک باشد. به همین دلیل، جوهر نمک فقط باید در مواقع ضروری و با رعایت نکات ایمنی استفاده شود.
3. چگونه میتوان بهترین دیسکلر را انتخاب کرد؟
انتخاب بهترین دیسکلر بستگی به چند عامل دارد:
- نوع رسوبات: برای رسوبات آهکی، دیسکلرهای بر پایه اسید فسفریک یا اسید سولفامیک مناسبترند.
- جنس تجهیزات: برخی دیسکلرها دارای مواد ضدخوردگی هستند که برای تجهیزات حساس توصیه میشوند.
- محیط صنعتی: در محیطهایی که تهویه مناسب ندارند، باید از دیسکلرهایی با کمترین میزان بخارات اسیدی استفاده کرد.
- ایمنی و سازگاری زیستمحیطی: دیسکلرهایی که ترکیبات دوستدار محیط زیست دارند، آسیب کمتری به افراد و محیط اطراف وارد میکنند.
4. آیا استفاده از جوهر نمک مقرونبهصرفهتر از دیسکلر است؟
از نظر قیمت اولیه، جوهر نمک ارزانتر از دیسکلر است. اما در بلندمدت، هزینههای ناشی از آسیبهای احتمالی به تجهیزات، خوردگی و هزینههای نگهداری میتواند بیشتر باشد. دیسکلرها با داشتن مواد محافظتی، عمر مفید تجهیزات را افزایش میدهند و در نهایت باعث کاهش هزینههای تعمیرات و جایگزینی قطعات میشوند. بنابراین، در بیشتر موارد، استفاده از دیسکلر اقتصادیتر است.
5. چه جایگزینهایی برای دیسکلر و جوهر نمک وجود دارد؟
اگر به دنبال جایگزینهایی ایمنتر و کمخطرتر هستید، گزینههای زیر میتوانند مناسب باشند:
-
- اسید سیتریک: یک جایگزین ملایم و زیستمحیطی که برای رسوبزدایی سبک مناسب است.
- اسید استیک (سرکه صنعتی): در برخی موارد برای رسوبزدایی لایههای نازک آهکی استفاده میشود.
- ترکیبات آنزیمی و بیوشیمیایی: برخی از محصولات صنعتی جدید، با استفاده از آنزیمها، رسوبات را بدون آسیب به تجهیزات حذف میکنند.
- سیستمهای فیزیکی رسوبزدایی: مانند استفاده از امواج الکترومغناطیسی یا فیلترهای رسوبگیر که مانع از تشکیل رسوبات جدید میشوند.
لطفاً نظرتان را با ما به اشتراک بگذارید! 😊