دیگ بخار وسیلهای پرکاربرد در صنایع مختلف است که از طریق تولید بخار، برای مصارف گوناگونی مانند گرمایش، تولید برق و فرآیندهای صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد. استفاده از این دستگاه برای اولین بار ممکن است کمی چالشبرانگیز به نظر برسد، اما با کمی آگاهی و رعایت نکات ایمنی، میتوانید به راحتی از آن بهرهمند شوید.
اگر به دنبال خرید و استعلام قیمت انواع رسوب زدا ها و ضد رسوب برای دیگ بخار و چیلر جذبی خود هستید، میتوانید با مشاوران فرتاک گستر ارتباط بگیرید 09125597571 .
بعد از نصب دیگ بخار روی فونداسیون و انجام مراحل تأسیساتی عمل راهاندازی، باید کنترلهای لازم انجام شود. که بهصورت کامل دستورالعمل راهاندازی دیگ بخار در ادامه توضیح دادهشده است.
آنچه در این مطلب خواهید خواند
کنترلهای لازم برای راهاندازی دیگ بخار بعد از نصب در جایگاه:
دستورالعمل راهاندازی دیگ بخار به شرح زیر صورت می گیرد:
- درب پوشش دریچۀ آدمرو MAN HOLE را بردارید داخل دیگ را از نظر جرم و اشیای خارجی بررسی کنید. دوباره دریچۀ را بسته و اطمینان حاصل کنید که دریچهها محکم بستهشده اند. قطعات و محفظههای ورودی جلویی و عقبی را بررسی کنید که محکم بوده و هنگام حملونقل شل نشده باشند.
- تمام اتصالات الکتریکی را کنترل کنید که کاملاً محکم باشند. شیر هواگیری بالای دیگ بخار را کاملاً بازکرده تا هوا خارج شود. شیر اصلی بخار را ببندید و اطمینان حاصل کنید که شیرهای آبنما و شیر تغذیه آب باز و شیر تخلیه بسته باشند.
- شیر کنترل تغذیه از منبع آب باز باشد. شیرهای مربوط به کنترلکننده های سطح آب در جهت عکس عقربههای ساعت باز هستند. دقت کنید حتماً در آن حالت قرار گرفته است.
- کلیۀ فیوزها را از جای خود بیرون آورید و بهوسیلۀ اُهم متر از سالم بودن آنها اطمینان حاصل کنید. ازنظر اتصال بدنه چک کنید. کلیۀ کلیدها را در حالت خاموش باشند. در صورت سالم بودن، فیوزها اولین مرحلۀ فیوز کنترلمدار فرمان را در جایگاه خود قرار دهید. کلید اصلی تابلو را وصل کنید. در این حالت، چراغ سطح آب خیلی کم روشن میشود و زنگ شروع به کار میکند. فشاری قطع صدا را فشار میدهد تا صدای زنگ قطع شود.
- بعد مدار فرمان کنتاکتور پمپ آب را کنترل کنید. درصورتیکه مدار بدون اشکال باشد، کلید اصلی تابلو برق را روی حالت خاموش قرار دهید و برق را از تابلو قطع کنید و پس از قراردادن فیوزهای مدار قدرت پمپ، برق را دوباره وصل کنید. باید توجه کرد که کلید پمپ روی حالت خاموش و پمپ هواگیری شده باشد. بعد با لحظاتی روشن کردن پمپ، دور آن را کنترل کنید. جهت آن باید عکس حرکت عقربههای ساعت باشد. اگر دور موتور صحیح بود، پمپ را روشن کنید و دیگ بخار را آبگیری کنید.

روش مندرج کردن شیشۀ آب نما:
برای تنظیم مقدار آب، قبل از آبگیری، شیشۀ آبنما را به شرح زیر مدرج کنید:
- وسط شیشۀ آبنما را علامتگذاری کنید. از آنجا بهاندازه یکدوم اینچ بالاتر، علامت خاموششدن پمپ بهصورت اتوماتیک قرار دهید. FEED PUMP
- از روی علامت FEED PUMP بهاندازه ۲ اینچ پایین تر علامت گذاشته و جهت سطح آب کم در نظر بگیرید. (1ST LOW WATER)
- از روی علامت (1ST LOW WATER) بهاندازه یک اینچ پایین تر، علامت سطح آب خیلی کم را علامتگذاری کنید. (2ND LOW WATER)
نکات مهم تنظیم مقدار آب:
- بعد از علامتگذاری بهصورت فوق، پمپ را روشن کنید و شروع به آبگیری کنید تا سطح آب بهحد (FEED PUMP) برسد؛ سپس یونیت سوئیچ مربوطه که داخل کنترلکنندۀ سطح آب دوحالته (DUAL CONTROL LEVEL) است، تنظیم شود تا در آن مرحله، پمپ بهصورت اتوماتیک خاموش شود.
- شیر تخلیه آب دیگ بخار را باز میکند و سطح آب پایین میآید و پمپ بهصورت اتوماتیک روشن میشود. پمپ را با کلید مربوط خاموش میکند. تخلیه آب دیگ را ادامه دهید تا سطح آب به علامت آب کم1ST LOW WATER برسد بلافاصله شیر تخلیه را بسته و یونیت سوئیچ مربوطه را (CONTROL LEVEL روشن میشود و زنگ شروع به کار میکند. در این مرحله، چراغ سطح آب خیلی کم 2ND LOW WATER روشن میشود و زنگ شروع به کار میکند. توسط کلید ذکرشده، مجدداً زنگ را از کار انداخته و کار را برای کنترل مجدد آغاز کنید.
- پمپ را با قراردادن کلید روی حالت اتوماتیک روشن کنید و دیگ را آبگیری کنید. وقتی سطح آب بهحد خاموششدن که قبلاً تنظیمشده بود، رسید، باید پمپ بهصورت اتوماتیک خاموش شود. شیر تخلیه را بازکنید و دو مرحلۀ بعد را که سطح آب کم و سطح آب خیلی کم است، کنترل کنید.
- برای کنترل سطح آب، با مشاهده در شیشۀ آبنما میتوان سطح آب را ملاحظه و کنترل کرد.
نکات مهم تنظیم پمپ سوخت:
تنظیم صحیح پمپ سوخت دیگ بخار برای عملکرد ایمن و کارآمد آن ضروری است. در این مقاله، مراحل گام به گام تنظیم پمپ سوخت را شرح میدهیم.
مراحل تنظیم:
-
باز کردن شیرهای سوخت و هواگیری پمپ:
- قبل از شروع، مطمئن شوید که از بخش تنظیم آب دیگ بخار پاسخ صحیح دریافت شده است.
- شیرهای مسیر رفت و برگشت سوخت را باز کنید.
- پمپ سوخت را هواگیری کنید تا یک دوم گالن سوخت خارج شود و از پر شدن کامل مسیر سوخت اطمینان حاصل کنید.
-
بررسی مشعل و اتصالات:
- هرگز موتور برنر یا مشعل را قبل از هواگیری روشن نکنید.
- برای تسریع کار، میتوانید موتور را با دست بچرخانید و از قرارگیری صحیح فتوسل و محکم بودن درب مشعل اطمینان حاصل کنید.
- تمام اتصالات را از نظر صحت و اتصال بررسی کنید.
-
بررسی فیوزها و روشن کردن موتورها:
- از سالم بودن تمام فیوزها اطمینان حاصل کنید و آنها را در جای خود قرار دهید.
- با لحظهای استارت، دور موتورها را کنترل کنید.
- در صورت صحیح بودن دور موتورها، دیگ بخار را روشن کنید.
-
روشن شدن دیگ بخار:
- تمام مراحل روشن شدن دیگ بخار توسط تایمر داخل تابلو برق در زمانهای مشخص انجام میشود.
- با قرار دادن کلید مشعل رگولاتور در حالت روشن (On)، موتور فن و مشعل شروع به کار میکنند.
- چند ثانیه بعد، دمپر موتور به طور کامل باز شده و با هوای کامل کار میکند و سپس به حالت کم (low) برمیگردد.
-
ایجاد جرقه و شعله:
- مدار جرقه با استفاده از ترانس افزاینده (220 ولت به 8500 ولت)، شمعهای مربوطه و سلونوئید گاز کامل فعال میشود و جرقهای مناسب ایجاد میکند.
- سوخت و جرقه به طور هماهنگ برای چند ثانیه با یکدیگر کار میکنند.
- پس از آن، جرقه از مدار خارج شده و شعله پایدار میشود.
-
کنترل شعله و آژیر اخطار:
- فتوسل شعله را کنترل میکند و در صورت نبود شعله، دستور خاموش شدن و اخطار توسط آژیر و چراغ اخطار LOCK OUT را صادر میکند.
- اپراتور موظف است برای رفع مشکل اقدام کند.
- پس از پایدار شدن شعله، چراغ شعلۀ نرمال (NORMAL FIRING) روشن میشود.
-
تنظیم شعله:
- اگر کلید تنظیم شعله کم یا زیاد MODULATION HAND / ماشین روی حالت اتوماتیک یا دستی و پتانسیومتر FIRING RATE روی حالت زیاد (high) باشد، به محض نرمال شدن شعله، دمپر موتور شروع به کار کرده و سوخت و هوا را افزایش میدهد و شعله زیاد (high) میشود.
-
گرم کردن دیگ بخار:
- با توجه به سرد بودن دیگ، باید ابتدا کلید تنظیم شعله را روی حالت دستی و پتانسیومتر را روی حالت کم قرار دهید.
- بدنه و آب دیگ با شعله کم گرم شده و بخار از شیر هواگیری بالای دیگ خارج میشود.
- پس از افزایش فشار تا حداقل 30 PSI، شیر هواگیری را ببندید.
-
تنظیم سطح آب:
- در صورت افزایش بیش از حد شعله، میتوانید با باز کردن شیر، تخلیه آب دیگ را به حد نرمال نگه دارید.
نکات پایانی:
- برای بار اول، از روشن کردن دیگ با شعله زیاد خودداری کنید.
- در اثر گرم شدن آب داخل دیگ، حجم آب زیاد میشود و باید با باز کردن شیر، سطح آب را در حد نرمال نگه دارید.
- به طور مرتب پمپ سوخت و سایر اجزای دیگ بخار را بررسی و سرویس کنید.
- در صورت بروز هرگونه مشکل، با یک تکنسین متخصص تماس بگیرید.
با رعایت این نکات، میتوانید از عملکرد ایمن و کارآمد پمپ سوخت دیگ بخار خود اطمینان حاصل کنید.
درصورتیکه از بخش تنظیم آب از دیگ بخار جواب صحیح دریافت شد، برای مرحلۀ بعدی کار به شرح زیر عمل کنید:
- شیرهای مسیر رفتوبرگشت سوخت را بازکنید و پمپ سوخت را هواگیری کنید. باید مقدار یکدوم گالن سوخت خارج شود تا مطمئن شوید مسیر سوخت کاملاً پر است.
- هرگز نباید موتور برنر یا مشعل را قبل از هواگیری روشن کرد؛ ولی برای تسریع کار میتوانید موتور را بهوسیلۀ دست بچرخانید و کنترل کنید که فتوسل (چشم الکتریکی) در جای خود بهطور صحیح قرارگرفته باشد. درب مشعل محکم باشد. همۀ اتصالات از نظر اتصال و صحیح بودن کنترل شود. بعد از اطمینان از اینکه همۀ فیوزها سالم هستند، آنها را در جای خود قرار دهید و با لحظاتی استارت دور موتورها را کنترل کنید. درصورتیکه دور آنها صحیح بود، دیگ بخار را روشن کنید.
- کلیۀ مراحل لازم برای روشنشدن دیگ بخار در زمان های معین و مشخص از تایمر که داخل تابلو برق مونتاژ شده است، فرمان می گیرند.
- بعد از قراردادن کلید مشعل رگولاتور ON-OFF روی حالت روشن (On) موتور فن و مشعل شروع به کار می کنند. چند ثانیه بعد، دمپر موتور شروع به بازشدن و با هوای کامل (high) کار میکند و سپس دمپر به حالت کم (low) برمی گردد. بعد مدار جرقه که توسط ترانس افزاینده (۲۲۰ ولت به ۸۵۰۰ ولت)و شمع های مربوطه و سلونوئید گازکامل می شود، وارد عمل می شود و ایجاد جرقه ای مناسب می کند. سپس سوخت و جرقه به طور هماهنگ برای چند ثانیه با یکدیگر کار می کنند. بعد از آن، جرقه از مدار خارج می شود و شعله پایدار خواهد شد فتوسل شعله را کنترل کرده و درهرصورت که شعله نباشد دستور خاموششدن و اخطار توسط آژیر و چراغ اخطار LOCK OUT را صادر مینماید که اپراتور موظف است جهت رفع آن اقدام مقتضی بعمل آورد. بعد از پایدارشدن شعلۀ فرمان، ادامۀ کار توسط فتوسل، چراغ شعلۀ نرمال (NORMAL FIRING) روشن خواهد شد.
- چنانچه کلید تنظیم شعلۀ کم یا زیاد MODULATION HAND / ماشین روی حالت اتوماتیک یا روی حالت دستی و پتانسیومتر FIRING RATE روی حالت زیاد high باشد، بهمحض نرمال شدن شعلۀ دمپر موتور شروع به کار میکند و سوخت و هوا را زیاد میکند و شعلۀ زیاد (high) می شود.
در این مرحله، چون دیگ سرد است، با حرارت زیاد یا با شعلۀ زیاد نمیتوان کار کرد، باید قبلاً کنترل شود که کلید تنظیم شعله روی حالت دستی و پتانسیومتر هم روی حالت کم باشد (لازم به ذکر است که دستگاه پتانسیومتر روی دیگهای دههزار پوند به بالا نصبشده است) تا بدنه و آب دیگ با شعلۀ کم گرم شود و بخار از شیر هواگیری بالای دیگ بیرون بیاید و فشار حداقل تا PSI ۳۰ بالا رود. وقتی کاملاً از هوا تخلیه شد، میتوان شیر هواگیری را بست. بعداً اگر شعلۀ بسیار زیاد برود، اشکالی ندارد (توصیه میشود که برای بار اول دیگ با شعلۀ زیاد کار نکند) در اثر گرم شدن آب داخل دیگ، حجم آب زیاد میشود که میتوان با بازکردن شیر، تخلیۀ آب دیگ را بهحد نرمال نگه داشت.
درصورتیکه دیگ با شعله زیاد کار کند و فشار به 135 PSI برسد، سوئیچ فشاری مربوطه (high/low pressure switch) تنظیم شده است که شعله را از حالت زیاد شعله به شعله کم تبدیل میکند. درصورتیکه فشار بیشتر شد و به ۱۵۰ PSI رسید، سوئیچ مخصوص قطعووصل BOILER LIMIT STATE بهطور اتوماتیک دیگ بخار را خاموش میکند. اختلاف درجه فشار بین خاموش و روشن دیگ بخار قابل تنظیم است؛ برای مثال، وقتی دیگ در فشار ۱۵۰ PSI خاموش شود و بخار آن استفاده شود و فشار افت کند، میتوان تنظیم کرد که دیگ در فشار ۱۵۰ PSI دوباره روشن شود.
چنانچه به دلایلی دیگ در فشار ۱۵۰ PSI بهطور اتوماتیک خاموش نشود، شیر اطمینان برای دیگ در فشار ۱۵۳ تا ۱۵۶ عمل میکند و بخار اضافه را تخلیه میکند و بدین ترتیب از انفجار دیگ جلوگیری می شود.